27-04-17

Verlies

De dood is dwingend en onomkeerbaar. Iemand verliezen waarvan je houdt is eerst geheel ongeloofwaardig. Bij de meeste mensen duurt het een tijd voor het besef werkelijk doordringt en dan nog vaak heel langzaam. Liever houdt men de geliefde bij zich en lijkt het soms of de overledene nog in levenden lijve aanwezig is; een heel gewoon verschijnsel na een groot verlies. Met ongekende moed en levenskracht regelt men alles voor het afscheid en zelfs anderen worden getroost en opgevangen. Het gekke is dat men na een verlies rustig het leven oppakt alsof er niets is gebeurd. De redenering is; verlies hoort bij het leven. Mensen ervaren het als iets gewoons. Iemand bij wie de dood van een geliefde niet doordringt kan soms heel flink lijken. Zo´n periode kan een hele tijd duren, zelfs vele maanden. De omgeving denkt snel dat het verlies is verwerkt, maar dan stort iemand in. De omgeving begrijpt dat minder goed en heeft in de regel dan weinig aandacht voor het verdriet, dat ineens daar is in al zijn droefheid. Het verlies van een ouder of een kind in een gezin slaat een grote leegte, een gat. Waaromheen alle gezinsleden zich verenigd zien; maar elkaar moeilijk kunnen bereiken. De overledene nam zijn eigen plaats in en werd door ieder gezinslid anders ervaren. Het rouwproces is een individueel proces. Soms vergelijkt men het met een vingerafdruk; die ook van ieder mens anders is. Wanneer ouders hun kind verliezen zijn er veel geduld, vertrouwen en genegenheid nodig om begrip voor elkaar te hebben en uiteindelijk elkaar terug te vinden. Wanneer het verdriet komt is er ineens de pijn van het verlies. Tegen verdriet kan men geen medicijnen slikken. Verdriet hebben, is een onvermijdelijke pijn lijden. De pijn kan gepaard gaan concentratieverlies, slecht slapen, boosheid en gefrustreerdheid, die meestal niet direct in verband worden gebracht met rouw. Sommige mensen ervaren sterke schuldgevoelens om iets dat kort voor het overlijden is gebeurd en wat moeilijk wordt geaccepteerd. Het is dan een onomkeerbaar feit. Om anderen te helpen hun verdriet te dragen is niet eenvoudig. Mensen die rouwen hebben behoefte om hun verhaal te doen, zodat er naar hun wordt geluisterd. Hoe moeilijk dat ook is. Rouwenden hebben namelijk een veilige plek nodig om hun gevoelens te uiten; want kwetsbaarheid tonen is wellicht het moeilijkste wat een mens kan laten zien. Na de rouwperiode moet opnieuw geleerd worden om van het leven te genieten en daar kan een tijd overheen gaan. Er staat geen tijd voor rouw. Ieder mens verwerkt rouw op zijn eigen manier. Wanneer je van iemand houdt is het altijd een opgave om iemand los te laten. Voor de een is een jaar voldoende en voor de ander is zelfs 3 jaar nog te weinig om iemand te laten gaan. Onbelangrijk is hoe lang een rouwproces duurt. Iemand kan niet op bevel een levensfase doorleven en of afsluiten. Daarvoor zijn bewustwording en geduld nodig om stap voor stap te groeien naar een nieuwe levensfase. Hallo Weekblad 20 april 2017; Bron: www.inspiratiemagazine.nl 15-01-2014 interview met Prof. Manu Keirse, hoogleraar Faculteit Geneeskunde van de Katholieke Universiteit te Leuven

02-04-17

Posttraumatische-stressstoornis

In de nieuwe DSM-5 (handboek voor diagnostische criteria) is posttraumatische-stressstoornis opgenomen in het hoofdstuk psychotrauma- en stressor-gerelateerde stoornissen. De trigger van een posttraumatische-stressstoornis is de blootstelling aan een feitelijke of dreigende dood, ernstige verwonding of seksueel geweld. De betrokkene kan deze gebeurtenis zelf ervaren of er direct getuige van zijn; of verneemt dat een naaste dit is overkomen. Herhaaldelijk worden blootgesteld aan akelige dingen die met zo´n gebeurtenis te maken hebben, kunnen ook een posttraumatische-stressstoornis veroorzaken. Denk daarbij aan politieagenten, ambulancepersoneel en brandweerlieden. Dergelijke situaties doen zich geheel onverwachts voor zodat de betrokkene zich op geen enkele manier kan voorbereiden of verdedigen. Het is een kwestie van leven of dood. De betrokkene moet gereageerd hebben met heftige angst en zich volkomen hulpeloos en machteloos hebben gevoeld. Hier geef ik u een voorbeeld van zo´n casus. De laatste tijd heeft de heer Jansen vaker last van nachtmerries en ervaart dat hij overal op let. In deze dromen wordt hij achtervolgd door honden die hun tanden laten zien en hem willen aanvallen; of soms door een groep motorrijders die hem willen overrijden. Deze nachtmerries zijn ongeveer een jaar geleden voor het eerst ontstaan, nadat hij werd overvallen bij de pinautomaat. ’s Avonds was hij er nog uit gegaan om te pinnen. De volgende dag zou hij met zijn gezin op vakantie gaan en al doende de laatste dingen regelend had hij eraan gedacht dit nog te doen. Terwijl hij pinde werd hij in zijn rug bedreigd met een hard voorwerp. Het voelde aan als een pistool en er volgde een worsteling waarbij de heer Jansen bewusteloos op straat achterbleef. Een politieagent maakte hem wakker. Naast de nachtmerries heeft hij de laatste tijd vaker geen zin om naar buiten te gaan. Hij blijft liever thuis. Hij is erg prikkelbaar en kan om vrijwel niets ineens kwaad worden. Het lijkt dan alsof hij zichzelf niet meer is. Voor de andere gezinsleden is het een moeilijke situatie want steeds vaker houden zij zich in om ruzies te vermijden. PTSS veroorzaakt grote lijdensdruk en beperkingen in het sociale leven van de persoon die dan minder goed in staat is om optimaal te functioneren. Tegenwoordig wordt er juist gelet op de gedragsmatige symptomen om de stoornis vast te stellen; herbeleving, vermijding; negatieve overtuigingen en stemming; en de activatie van het centrale en autonome zenuwstelsel (arousal). Herbeleving zijn flashbacks en psychisch lijden. Vermijding is het uit de weg gaan van dingen die aan de gebeurtenis doen herinneren. Negatieve gedachten leiden geregeld tot dwingende ideeën van zelfbeschuldiging of obsessieve gedachten dat de ander schuldig was. Arousal komt tot uiting in roekeloos gedrag, slaapproblemen en overmatige alertheid. Al deze symptomen zijn niet het gevolg van een lichamelijke aandoening, drugs- of alcoholgebruik of medicijnen. Als we denken aan de vele Syrische vluchtelingen die dagelijks Europa binnenkomen en hun eigen land onder zeer moeilijke omstandigheden hebben verlaten; kunnen we met grote zorg de problemen van deze groep tegemoetzien. Niet alleen voor wat betreft de vluchtelingen, maar ook de soldaten, artsen en hulpverleners. Hallo Weekblad 23 maart 2017; Bron: DSM-5 Whitepaper Posttraumatische-stressstoornis

27-02-17

Diagnose

In december riepen Harvard-hoogleraar psychiatrie Dr. Judith Herman en haar collega’s president Obama middels een brief op om Donald Trump te laten onderzoeken omdat hij ‘symptomen van mentale instabiliteit’ zou vertonen; ongeschikt voor de functie van president. Zijn impulsiviteit, grootsheid, overgevoeligheid voor kritiek en zijn onvermogen om realiteit van fantasie te onderscheiden, brachten zij in verband met een narcistische persoonlijkheidsstoornis. Hoewel het volgens de American Psychiatric Association strafbaar is, dat psychiaters een uitspraak doen over publieke figuren zonder die zelf te hebben onderzocht. Want om een diagnose te stellen, dienen er een aantal verrichtingen te zijn om de oorzaak van de voortdurende en toenemende symptomen te vinden. En er moet sprake zijn van ´lijdensdruk´. Deze ´lijdensdruk´ zorgt ervoor, dat de patiënt lijdt en daardoor meer genegen is te veranderen. Volgens Freud: ‘De allereerste motor van de therapie is het lijden van de patiënt en zijn hieruit voortkomende genezingswens’. De patiënt kan aan het begin van een therapie meestal niet precies aangeven waaraan hij lijdt; maar in de loop van het proces zal het zich manifesteren. Lijdensdruk is noodzakelijk om een diagnose te stellen; want niet iedereen heeft zo maar een narcistische persoonlijkheid. Hetgeen momenteel frequent aan Trump wordt toegedicht; opgemaakt uit zijn gedrag tijdens de inauguratie, persconferenties en telefoongesprekken die hij voerde met andere wereldleiders. Waaronder onlangs met zijn Australische collega Turnbull. Waarbij Trump het gesprek verbrak toen Turnbull protesteerde tegen een afspraak over vluchtelingenopvang. Is Donald Trump geestesziek en vertoont hij normoverschrijdend gedrag? Het is een vraag die velen bezighoudt. De New Yorkse psycholoog John Gartner is zelfs een petitie gestart op het platform Change.org waar al ruim 22.000 mensen hebben getekend. Gartner dicht Trump ´kwaadaardig narcisme´ toe. Hij erkent dat hij Trump niet zelf heeft onderzocht en daarmee ethische regels overtreedt. Voor hem zijn Trumps intimidaties, pesterijen en leugens voldoende om het publiek te waarschuwen en vormt Trump een gevaar voor de veiligheid van Amerika. Het klopt dat Trump zich nadrukkelijk manifesteert en een ongekende geldingsdrang aan de dag legt. Hij is voortdurend bezig zijn macht te bewijzen. Hij is onverzettelijk en stuurt het ene na het andere besluit de wereld in via zijn Twitteraccount. Zoals een leider is hij onfeilbaar. Stalin, Hitler en Mao gingen hem voor. Over hun levens zijn er inmiddels genoeg feiten verzameld die narcisme, paranoïde en of antisociale persoonlijkheidstrekken rechtvaardigen. Echter bij Trump is dat nog niet mogelijk. Vooralsnog zijn er geen aanwijzingen dat Trump lijdt onder zijn gedrag. Wat we zien is een president die in volle glorie geniet van zijn macht. Trump is naar mijn idee slecht voor de wereldvrede maar nog niet gek. Het kan zijn dat hij diep vanbinnen onzeker is en een fundamenteel wantrouwen heeft. Het is bekend dat hij een moeilijke relatie had met zijn vader, die weinig affectie toonde. Inderdaad ontbrak het hem aan emoties tijdens de inauguratie en zocht hij geen oogcontact met zijn vrouw en zoon; zijn manier van handelen daarna getuigden allerminst van inlevingsvermogen. Maar dan nog, niet iedereen die zulk gedrag vertoont, heeft ook een stoornis. Daarmee is voorzichtigheid geboden. Hallo Weekblad 23 februari 2017; Bron: https://www.change.org/p/trump-is-mentally-ill-and-must-be-removed NRC Handelsblad 1 februari jl. https://www.psychologiemagazine.nl/